Formula 1 2026-cı ildə qüvvəyə minən mühərrik qaydalarından sonra növbəti böyük dəyişikliyə hazırlaşır. Hələ rəsmi şəkildə açıqlanmayan yeni reqlamentlə bağlı FIA-nın mövcud altı mühərrik istehsalçısına təklif təqdim etdiyi bildirilir.
BBC Sport jurnalisti Endryu Bensonun əldə etdiyi məlumata görə, hazırlanan təklif yeni dövrün əsasını təşkil edəcək texniki hədəfləri müəyyənləşdirir. Dəyişikliklərin 2030 və ya 2031-ci mövsümdə qüvvəyə minməsi nəzərdən keçirilir.
Yeni qaydaların mərkəzində V8 turbo hibrid mühərriklər dayanır. FIA-nın məqsədi mövcud güc qurğuları ilə müqayisədə daha sadə, yüngül və istehsalçılar üçün daha ucuz sistem yaratmaqdır.
Yeni mühərriklərin texniki xüsusiyyətləri necə olacaq?
Hazırlanan təklifdə diqqət çəkən əsas texniki göstəricilər bunlardır:
- Mühərrik: 2,0–2,3 litrlik V8 turbo hibrid.
- Daxiliyanma mühərrikinin gücü: Təxminən 900 at gücü hədəflənir.
- Turbo: Mövcud sistemdən daha kiçik, tək turbo.
- Elektrik mühərrikinin gücü: 200 kVt, yəni təxminən 272 at gücü.
- Davamlı istifadə edilə bilən elektrik gücü: 100 kVt.
- Əlavə elektrik gücü: Ötmə və hücum rejimi üçün 100 kVt.
- Enerji bərpası: 200 kVt-a qədər.
- Xərc: Mövcud güc qurğuları ilə müqayisədə təxminən 50 faiz azalma hədəfi.
- Bolidin çəkisi: Yeni güc qurğusu arxitekturası sayəsində ümumi çəkini təxminən 80 kiloqram azaltmaq nəzərdə tutulur.
Burada vacib məqam odur ki, bu rəqəmlər hələ yekun texniki qaydalar deyil. Bunlar istehsalçılarla müzakirə olunması planlaşdırılan təklifdəki hədəflərdir. Son güc göstəriciləri və sistemin iş prinsipi reqlamentin yekun variantına əsasən dəyişə bilər.
V8 mühərriklər təxminən 1000 at gücünə çata bilər
Yeni təklifin ən diqqətçəkən tərəflərindən biri daxiliyanma mühərrikinin rolunun yenidən artmasıdır.
Mövcud qaydalarda elektrik sisteminin əhəmiyyəti xeyli yüksəlib. Yeni təklifə əsasən isə V8 mühərrikin təxminən 750–770 at gücü, elektrik sisteminin isə təxminən 272 at gücü hasil etməsi nəzərdə tutulur. Beləliklə, ümumi güc təxminən 1000 at gücünə çata bilər.
İlkin variantlar arasında atmosferik V8 mühərrikdən istifadə və elektrik gücünün 120 kVt səviyyəsində saxlanılması da olub. Lakin son təklif daha kiçik turbo və 200 kVt elektrik gücü ilə fərqli yanaşma ortaya qoyur.
V8 mühərriklərə keçidin digər üstünlüklərindən biri də səs ola bilər. Bununla belə, yeni mühərriklərin necə səslənəcəyi turbo sisteminin və egzoz quruluşunun necə layihələndiriləcəyindən asılı olacaq.
Mövcud V6 mühərrikləri V8-ə çevirmək mümkün ola bilər
Təklifdə nəzərdən keçirilən variantlardan biri mövcud 1,6 litrlik V6 mühərriklərini əsas götürərək onlara iki silindr əlavə etməkdir. Bu yanaşma istehsalçıların sıfırdan yeni mühərrik hazırlamaq əvəzinə mövcud təcrübə və texniki biliklərindən yararlanmasına imkan verə bilər.
Belə həllin xərcləri və mühəndislik işlərinə sərf olunan vaxtı azaltması gözlənilir. Bununla belə, yaranacaq vibrasiyaların idarə olunması mühəndislərin həll etməli olacağı məsələlərdən biri olacaq.
Digər variant Cosworth, Gibson və ya Ilmor kimi müstəqil istehsalçıların hazırlayacağı ümumi mühərrik arxitekturasından istifadə etmək, daha sonra istehsalçıların bu platformanı öz ehtiyaclarına uyğunlaşdırmasıdır. Ancaq hazırkı mühərrik istehsalçılarının bu ideyaya münasibəti hələ məlum deyil.
FIA mühərrik qaydalarını niyə dəyişmək istəyir?
2026-cı il reqlamenti ilə elektrik gücünün artırılması, daxiliyanma mühərriki ilə elektrik sisteminin daha balanslı rol oynaması hədəflənirdi. Lakin yeni qaydaların mürəkkəbliyi, enerji idarəçiliyi ilə bağlı müzakirələr və xərclər Formula 1-i növbəti dövr üçün alternativləri nəzərdən keçirməyə sövq edir.
Yeni mühərrik reqlamenti ilə qarşıya qoyulan əsas hədəflər bunlardır:
- Pilotların sürücülük bacarıqlarını daha çox ön plana çıxarmaq.
- Mühərriklərin hazırlanması və istehsalı xərclərini azaltmaq.
- Davamlı yanacaq istifadəsini qoruyub saxlamaq.
- Emissiyaları azaltmaq.
- Yeni mühərrik istehsalçılarının Formula 1-ə qoşulmasını asanlaşdırmaq.
Bununla yanaşı, FIA-nın mövcud mühərriklərə yatırılan vəsaitlərlə yeni nəsil güc qurğularının hazırlanma xərcləri arasında necə tarazlıq yaradacağı da vacib məsələ olacaq. İstehsalçıların texniki inkişafını dəstəkləmək üçün tətbiq olunan əlavə inkişaf imkanlarının və maliyyə qaydalarının da yenidən nəzərdən keçirilməsi lazım gələ bilər.
Formula 1-in növbəti mühərrik dövrü üçün əsas məqsədi aydındır: daha az mürəkkəblik, daha aşağı xərclər və təxminən 1000 at gücü. Ancaq V8 turbo hibrid mühərriklərin 2030-cu, yoxsa 2031-ci ildə tətbiq olunacağı və texniki qaydaların son olaraq necə formalaşacağı hələ dəqiq deyil.
Şərh əlavə et