Alman pilot 1996-cı ildə Benetton-dan Ferrari-yə keçəndə qarşısında sadə bir missiya dayanırdı: uzun illərdir Dünya Çempionluğuna həsrət qalan “Qırmızılar”ı yenidən zirvəyə qaytarmaq. İlk mövsümündə F310 nə sürətli, nə də etibarlı idi. Buna baxmayaraq, Şumaxer İspaniya, Belçika və İtaliya Qran Prilərində qələbə qazanaraq artıq ilk ilində nə edə biləcəyini göstərdi.
Sonrası isə Formula 1 tarixinin ən möhtəşəm dövrlərindən birinə çevrildi.
Şumaxer 1996-cı ildən 2006-cı ilə qədər Ferrari-nin sükanı arxasında 72 qələbə qazandı, beş Dünya Çempionluğunu ardıcıl olaraq “Skuderiya”ya gətirdi və Ferrari ilə birlikdə bir dövrün simvoluna çevrildi. 2026-cı ildə isə onun Ferrari ilə ayrılmasının üstündən artıq 20 il keçir.
Bu münasibətlə “Qırmızı Baron”un Ferrari ilə keçirdiyi illərdən ən yaddaqalan 10 yarışı xatırlayaq.
10. 2006, Çin Qran Prisi — Son qələbə
Şumaxerin Ferrari ilə son qələbəsi və ümumiyyətlə Formula 1 karyerasının sonuncu, 91-ci qələbəsi.
2006-cı il mövsümünün sonlarına doğru Fernando Alonso ilə çempionluq mübarizəsi aparan Şumaxer Şanxayda altıncı yerdən start götürmüşdü. Dəyişkən hava şəraitində düzgün strategiya seçən Ferrari pilotu tədricən önə doğru irəlilədi və sonda Alonso üzərində mühüm qələbə qazandı.
Bu, sadəcə daha bir qələbə deyildi. Bu, əfsanənin sonuncu qələbəsi idi.
9. 2006, San Marino Qran Prisi — Sennanın rekordunu qırır
İmola Şumaxerin ən sevdiyi traslardan biri idi. 2006-cı ildə isə burada qazandığı qələbə xüsusi məna daşıyırdı.
“Qırmızı Baron” burada 66-cı poulunu qazanmaqla, Ayrton Sennanın 65 poulluq rekordunu geridə qoyurdu.
Almaniyalı sürücü birinci yerdən start götürüb, yarış ərzində Fernando Alonsonun Renault-sunu arxasında saxladı və liderliyini qorudu. Bu qələbə onun Ferrari ilə isə növbəti böyük zəfərlərindən biri oldu. Həm də bir il əvvəlki İmola yarışının intiqamını Fernando Alonsodan alırdı.
8. 1998, Macarıstan Qran Prisi — Üçgedişli şahmat
Şumaxerin ən möhtəşəm taktiki yarışlarından biri.
Macarıstanda Ferrari pilotu iki deyil, üç pit-stop strategiyasına keçərək inanılmaz temp göstərdi. Komandanın rəhbəri Ross Braun yarışın ortasında Şumaxerə radiodan bu tapşırığı verdi: “Mixael, 25 saniyəlik fərq yaratmaq üçün 19 dövrən var. Səndən 19 sıralanma dövrəsi sürəti gözləyirik”. Şumi isə cavabında “oldu, təşəkkür edirəm” – dedi.
Almaniyalı pilot bu tapşırığı dövrə-dövrə dəqiq yerinə yetirdi.
Bu yarışda sürücünün istedadı ilə komandanın taktiki zəkası birləşmişdi. Beləliklə, əfsanəvi pilot əzəli rəqibi Mika Həkkinendən daha çox pit-stop edərək, yarışı qazandı. Ferrari üçün bu, sadəcə qələbə yox, strategiyanın yarış nəticəsini necə dəyişə biləcəyinin nümayişi idi.
7. 1997, Yaponiya Qran Prisi — Çempionluq mübarizəsində böyük zərbə
1997-ci ildə Ferrari hələ Williams qədər güclü deyildi. Buna baxmayaraq, Şumaxer mövsümün sonunda çempionluq uğrunda mübarizəni son yarışa qədər daşıdı.
Suzukidə qazandığı qələbə isə bu mübarizənin ən vacib anlarından biri oldu. Şumaxer Yaponiyada Eddi İrvayn ilə birlikdə Ferrari-yə böyük üstünlük qazandırdı və Jak Vilnövün üzərində təzyiqi artırdı, çünki kanadalı sürücü yarışda sarı bayraqlara məhəl qoymadığı üçün yarışdan kənarlaşdırıldı. Bununla da Şumi son yarış olan Xeresə Çempionarın lideri kimi yollandı.
Mövsümün sonu isə Xerezdəki məşhur insidentlə tamamlanacaqdı…
6. 1996, İspaniya Qran Prisi — Ferrari-də ilk şah əsər
Bəlkə də hər şeyin başladığı yer. F310 mövsümün əvvəlində problemlərlə boğuşurdu. Amma Barselonada yağış yağanda Şumaxer sanki başqa avtomobilə keçmişdi.
Startda mövqeyini itirsə də, alman pilot sürətlə irəlilədi, 13-cü dövrədə liderliyi ələ keçirdi və rəqiblərindən uzaqlaşmağa başladı. Yarışın sonunda fərq 45 saniyə idi. Daha da təsirlisi, Ferrari mühərrikində problem yaranmasına baxmayaraq Şumaxer tempini qorumuşdu. Ferrari ilə ilk qələbə belə gəlmişdi: yağış, sürət və Şumaxer.
Bəli, mütləq yazmaq lazımdır. Çünki İndianapolisdəki hərəkəti 2002-ci il Avstriya Qran-prisindən ayrı düşünəndə hekayənin əsas emosiyası itir. Hətta bunu yarışın özündən əvvəl qısa kontekst kimi verə bilərik:
5. ABŞ 2002 – Qələbədən daha böyük jest
2002-ci ilin əvvəlində Avstriyanın A1-Ring trasında baş verənlər hələ də yaddaşlarda idi. Rubens Barrikello bütün həftəsonu sürətli idi və yarışın sonuna qədər liderliyini qorumuşdu. Lakin finişə bir neçə metr qalmış Ferrari-dən gələn komanda əmri ilə qazı kəsdi və qələbəni Mixael Şumaxerə verdi.
Şumaxer qalib gəldi, ancaq podiumda baş verənlər göstərdi ki, bu qələbənin özü belə onun üçün rahat deyildi. O, Barrikellonu podiumun ən yüksək pilləsinə çıxardı, kuboku ona verdi və bütün diqqəti komanda yoldaşına yönəltdi. Ferrari isə sonradan 100 min dollar cərimə aldı.
Bir neçə ay sonra isə eyni iki pilot İndianapolisdə yenidən finişə birlikdə gəldilər. Bu dəfə Şumaxer öndə idi. Lakin bu dəfə heç bir komanda əmrinə ehtiyac yox idi.
Almaniyalı pilot sürətini azaldaraq, Barrikellonun arxasında qaldı və finiş xəttinə onunla demək olar ki, eyni anda çatdı. Barrikello qalib oldu, Şumaxer ikinci. İki Ferrari arasındakı fərq isə cəmi 0,011 saniyə idi.
Rəsmi nəticədə Şumaxer qalib deyildi. Amma həmin gün o, bəlkə də qələbədən daha vacib bir şey qazandı: Avstriyada komanda əmri ilə əlindən alınan qələbənin əvəzini Barrikelloya özü qaytardı.
Bununla da Şumaxer bir neçə ay əvvəl Avstriyada yaşanan qalmaqalın cavabını ən yaxşı bildiyi şəkildə — sükan arxasında verdi.
4. 1998, Britaniya Qran Prisi — Pit yolunda gələn qələbə
Şumaxer Silverstounda yarışa ikinci yerdən başlamışdı. Poulda isə onun əsas çempionluq rəqibi Mika Hakkinen dayanmışdı. Yarış yağışlı və dəyişkən şəraitdə keçirdi. Hakkinen əvvəlcə liderliyi qoruyurdu, lakin Safety Car-dan sonra onun üstünlüyü yox oldu və Şumaxer liderliyi ələ keçirdi.
Son dövrələrdə isə hadisələr daha da qəribə hal aldı. Şumaxer Safety Car rejimində Aleksander Vurtsu ötdüyü üçün 10 saniyəlik cəza aldı. Ferrari cəzanın necə tətbiq olunacağı ilə bağlı qarışıqlıqdan sonra onu son dövrədə pitə çağırdı. Şumaxer pit yoluna daxil olub öz boksuna çatdı və finiş xəttini pit yolunda keçərək, qələbəni rəsmiləşdirdi.
Hakkinen finişə 22 saniyə geridə çatdı. Sonradan cəza ilə bağlı uzun mübahisə başladı, McLaren etiraz etdi, amma FIA-nın Beynəlxalq Apellyasiya Məhkəməsi eiraza məhəl qoymadı və Şumaxerin qələbəsi qüvvədə qaldı.
Bu yarışın gözəlliyi də elə bundadır: Şumaxer Britaniyada ilk dəfə qalib gəlirdi və bunu Formula 1 tarixinin ən qəribə finişlərindən biri ilə edirdi
3. 2000, Yaponiya Qran Prisi – Ferrari-nin 21 illik həsrətinin sonu
Suzuka. Şumaxer. Hakkinen… və dünya çempionluğu.
2000-ci ildə Ferrari pilotu Mika Hakkinenlə mövsümün sonuna qədər davam edən mübarizədə Yaponiyaya üstün vəziyyətdə gəlmişdi. Lakin yarış asan keçmədi. Hakkinen startda liderliyi götürdü, Şumaxer isə onu uzun müddət təqib etdi.
Nəhayət, pit stop mərhələsində Ferrari düzgün anda zərbəni vurdu. Şumaxer son pitlərdən sonra liderliyi ələ keçirdi və finişə qədər birinciliyi buraxmadı.
Ferrari 21 ildən sonra yenidən Formula 1 Sürücülər Çempionluğunun sahibi oldu. Bu, Şumaxerin Ferrari ilə ilk Dünya Çempionluğu, həm də “Skuderiyanın” 1979-cu ildən bəri gözlədiyi titul idi.
2. 2006, İtaliya Qran Prisi — Vidalaşma başladı
Monza, Ferrari-nin evi və Şumaxerin Ferrari ilə son İtaliya Qran-prisi.
2006-cı ildə Monzada qazandığı qələbə artıq sırf idman nəticəsi deyildi. Yarışdan sonra Şumaxer mövsümün sonunda karyerasını başa vuracağını rəsmən açıqladı. Beləcə, Ferrari ilə əfsanəvi əməkdaşlığın sonu görünməyə başladı.
Tifozilər və Formula 1 fanatları üçün bu, həm sevinc, həm də kədər idi. Sevinc idi, çünki Şumaxer qazanmışdı. Kədər idi, çünki artıq “Qırmızı Baron” yarışmayacaqdı. Bundan sonra hamı bilirdi ki, Şumi artıq son dövrələrini vurur.
1. 2006, Braziliya Qran Prisi — Son yarış, son möcüzə
Bəzən yarış qazanmaq lazım deyil. Bəzən sadəcə necə vidalaşdığın yadda qalır.
Şumaxerin Ferrari ilə son yarışı 2006-cı ilin Braziliya Qran Prisi idi. Dünya Çempionluğunu əldə etmək üçün qələbə və Fernando Alonsonun xal qazanmaması lazım idi. Üstəlik, sıralanma turunda problem yaşamış və starta 10-cu yerdən çıxmışdı.
Sonra isə hər şey daha da pisləşdi. Yarışın əvvəlində təkər partladı və Şumaxer sonuncu yerə — 20-ci pilləyə düşdü.
Amma bu, Mixael Şumaxer idi. O, bir-bir rəqiblərini keçərək pelotonu yarmağa başladı. Aqressiv ötmələr, inanılmaz temp və son yarışda belə mübarizədən əl çəkməmək… Beləliklə, almaniyalı əfsanə sonuncu yarışında 20-ci yerdən 4-cü yerə qədər yüksəlmişdi. Formula 1-in özü də onun Ferrari ilə son yarışını “möhtəşəm vida” kimi qiymətləndirib. Beləcə, Ferrari ilə hekayə bitdi.
EKSTRA: 1998 Belçika Qran Prisi – Şumaxerin qəzəbdən alışdığı gün
Bəzən bir yarış qələbə ilə yox, baş verənlərlə yadda qalır.
1998-ci il Belçika Qran-prisi də Formula 1 tarixinin ən dramatik yarışlarından biri idi. Spa-Francorchamps-da güclü yağış və zəif görünüş startda 13 avtomobilin iştirakı ilə böyük qəza yaratmış, yarış dayandırılmış və yenidən start verilmişdi. İkinci startdan sonra isə Mixael Şumaxer tədricən hər şeyi nəzarətə götürmüşdü. Ferrari pilotu liderliyi ələ keçirdikdən sonra rəqiblərindən sürətlə uzaqlaşmışdı. Şumaxerin qarşısında artıq yalnız dövrələnəsi bir neçə avtomobil vardı. Onlardan biri də Devid Kulthardın McLaren-i idi.
Şotlandiyalı pilot bir dövrə geridə idi. Şumaxer yaxınlaşanda Kulthard əvvəlcə dərhal yol vermədi. Jan Todt hətta McLaren-in komanda körpüsünə gedərək, Kulthardın lider Ferrari-yə yol verməsini istəmişdi. Nəhayət, şotlandiyalı sürücü Şumaxeri buraxmaq üçün sürətini azaltdı. Lakin bunu yarış trayektoriyasından tam kənara çıxmadan etdi. Yağışın yaratdığı su pərdəsi isə görünüşü demək olar ki, yox etmişdi.
Nəticə?
Şumaxer 137 mil/saat, yəni təxminən 220 km/saat sürətlə McLaren-in arxasına çırpıldı. Ferrari-nin sağ ön təkəri və asılqanı qopdu, Kulthardın isə arxa qanadı dağıldı. Hər iki avtomobil bokslara qayıda bildi, amma Şumaxerin yarışı bitmişdi.
Və bundan sonra Formula 1 tarixinin ən məşhur pit-leyn səhnələrindən biri yaşandı.
Şumaxer maşından düşdü, sükanı çıxarıb kənara atdı və birbaşa McLaren qarajına tərəf qaçdı. O, Kulthardla üz-üzə gəlmək istəyirdi. Ferrari və McLaren əməkdaşları iki pilotun arasına girərək onları ayırmağa çalışdılar. Kulthardın sonrakı xatirələrinə görə, Şumaxer ona hadisəni qəsdən törətməkdə ittiham edərək son dərəcə sərt reaksiya vermişdi.
Və bu səhnənin daha bir maraqlı tərəfi var.
Bu gün Formula 1-in prezidenti və baş icraçı direktoru olan Stefano Domenikali həmin vaxt hələ Ferrari-də çalışan komanda üzvlərindən biri idi. O da həmin qarışıqlıq zamanı Şumaxeri saxlamağa çalışan şəxslər arasında idi. Yəni bu gün Formula 1-in başında dayanan Domenikalinin karyerasından yadda qalan kadrlardan biri, əslində, 1998-ci ildə Spa-da qəzəbdən alışan Şumaxeri Kulthardın üstünə getməkdən saxlamağa çalışdığı həmin anlardan biridir.
Hadisəyə görə Şumaxerin qəzəbi o qədər böyük idi ki, sonradan stüardların yanına gedərək Kultharddan şikayət etdi. Stüardlar isə Kultharda qarşı cəza tətbiq etmədilər. İllər sonra Kulthard hadisədə öz məsuliyyətini də etiraf etdi və iki pilot nəhayət münasibətlərini düzəltdilər.
Həmin gün Şumaxerin qələbəsi əldən getmişdi. Amma 1998-ci ilin Belçika Qran-prisi yaddaşlarda başqa səbəbdən qaldı:
Mixael Şumaxerin sükan arxasında nə qədər amansız rəqib, sükanın arxasından düşəndə isə nə qədər emosional insan olduğunu göstərən gün kimi.
20 il sonra…
2006-cı ilin payızında Ferrari ilə Şumaxerin yolları ayrıldı. On il ərzində bu tandem Formula 1-in simasını dəyişmişdi. Şumaxer Ferrari-yə gələndə komanda çempionluğa həsrət idi.
Gedəndə isə artıq beş ardıcıl dünya çempionluğunun, saysız-hesabsız qələbələrin və bir dövrün sahibiydi. Bəlkə də ən maraqlısı budur: Şumaxer Ferrari-də sadəcə yarış qazanmadı. O, “qırmızı” rəngin Formula 1-də nə demək olduğunu dəyişdi.
20 il keçib. Amma Ferrari tribunalarında qırmızı bayraqlar dalğalananda Şumaxerin izi hələ də görünür.
Çünki bəzi pilotlar komandaya gəlir. Bəziləri isə komandanın özünə çevrilir. Mixael Şumaxer və Ferrari — Formula 1 tarixinin ən böyük uğur hekayələrindən biri olaraq qalır.
Şərh əlavə et